Tematski i ikonografski sopoćanske freske u naosu i oltarskom prostoru drže se utvrđenih obrazaca vizantijske umetnosti XIII veka. Raspored scena i figura teče u znaku logicnog i  jasnog ilustrovanja jevanđeoski tekstova bez težnji za narativnoscu. Zasnovane na jednostavnom i sažetom prikazu velikih praznika, odabranih događaja iz Hristovog zivota i pojedinačnih figura svetitelja, freske u centralnom delu hrama teze ka monumentalnosti i koherentonsti izraza, proisteklom iz duboke privrženosti idealima neprolazne i večite anticke lepote. Izlazeći iz okvira stroge religioznosti, sopoćanske zidne slike iskazuju likovnu i filozofsku suštinu koja se identifikuje sa univerzalonosću poruka. Jedinstvenom svih ikonografskih, stilskih i umetničkih shvatanja čine jedno slojevito i bezmerno snažno sazvučje u kome se konkretno svodi ka opštem i sve utapa u jednu neverovatnu harmoniju oblika. Identičan slučaj je sa freskama u oltarskom prostoru koje prikazuju uobičajene teme (Pričešće apostola, Poklonjenje agnecu, Silazak sv. Duha, scene iz Hristovog zivota) i koje pokazuju visok stepen ujednačenosti po stilskom shvatanju sa celinom ansambla u naousu. Izuzetno daroviti sopoćanski majstor sa svojim pomoćnicima ostvario je delo vanredne snage i sugestivnosti, koje jos nigde nije ponovljeno u potonjim vizantijskim i srpskim slikarskim ostvarenjima.
Slikarstvo priprate sa temama vaseljenskih sabora, Pričom o starozavetnom Josifu, Stabla Jesejevog i Strašnog suda, zatim sa figurama monaha i pustinožitelja i, najzad, sa dve kompozicije iz srpske istorije: porodica ktitora i scena smrti Ane Dandolo - majke kralja  Urosa I, ne sadrži kvalitete fresaka u naosu i oltarskom prostoru. Isto tako, freske u južnoj kapeli, dosta bliske po shvatanju sa zidnim slikama najboljeg majstora, ne dostižu njene vrednosti, kao što ni dekoracije u severnoj kapeli, proskomidiji i đakonikonu ne uspevaju da se približe jedinstvenoj i neponovljivoj lepoti figura i scena u centralnom delu hrama, gde dominira monumentalna i himnička kompozicija "Uspenje Bogorodice". Medjutim, za sagledavanje daljeg razvoga srpskog slikarstva ove freske imaju veliki znacaj.
Izmedju 1342. i 1345. godine nastale su freske u spoljnoj priprati i kapelama sv. Nikole i sv. Djordja Nijedan od ovih ansamabala nije ni izdaleka bio na nivou političke i ekonomske moći svog vremena niti na visini sjajnih i bogatim umetničkih iskustava prošlih vremena. |
